جاذبه های تاریخی لرستان - قلعه فلک الافلاک نگینی زیبا بر شهر تاریخی خرم آباد - گشت و گذار - زیبا و جالب ترین مناظر و عکس ها از ایران و جهان gashtvegozar

گشت و گذار - زیبا و جالب ترین مناظر و عکس ها از ایران و جهان gashtvegozar


+ جاذبه های تاریخی لرستان - قلعه فلک الافلاک نگینی زیبا بر شهر تاریخی خرم آباد

  قلعه فلک الافلاک

قلعه فلک الافلاک با 5300 متر مربع مساحت بر فراز تپه ای در مرکز شهر خرم آباد، با چشم اندازی زیبا قرار گرفته است.  این تپه باستانی، از شرق و جنوب باختری به رودخانه خرم آباد و از باختر به خیابان و محله دوازده برجی و از سمت شمال به خیابان فلک الافلاک محدود می شود. نام کهن آن دژ شاپور خواست بوده که در دوره ساسانیان ساخته شده و آن را به زمان شاپور اول ساسانی در قرن سوم میلادی نسبت می دهند این دژ دارای 8 برج گرد و دیوارهای بلند و مستحکم است. وسعت دژ حدود 400×300 متر مربع و بلندی تپه حدود 40 متر است. فضای داخلی به چهار تالار نسبتاً بزرگ و دو حیاط و تعدادی اتاق تقسیم شده است.نام این دژ به معنای آسمان نهم و بالاترین فلک است...

معرفی بناهای دژ

ابعاد حیاط اول 5/22×31 متر است و پیرامون آن از چهار برج تشکیل شده که دو برج آن در شمال و شمال باختری و دو برج دیگر در جنوب و جنوب باختری قرار دارد . و ابعاد حیاط دوم 21×29 متر است و همانند حیاط اول از چهار برج تشکیل می گردد . در چهار جهت این حیاط تالارهای بزرگی قرار دارد که به یکدیگر راه دارند و اکنون به موزه ، تغییر کاربری یافته اند . از نکات قابل تامل در معماری بنا ، وجود گریزگاه مخفی در ضلع جنوبی و فضاهای زیرزمینی در ضلع شمال و شرق آن می باشد ..

در ورودی بنا در سمت شمال و در بدنه برج شمال باختری تعبیه شده است. دورتا دور دژ را پرتگاهی مخوف فرا گرفته که دارای پوشش گیاهی ست و راه ورود به فلک الافلاک را دشوارتر می کند. به طوری که دست یافتن و وارد شدن به آن ممکن نیست ....


حمام قدیمی

آثار یافت شده در فلک الافلاک

 بر اساس شواهد موجود ، حمام دژ در ضلع شمالی حیاط اول و در نزدیکی چاه دژ قرار داشته است . این حمام در تا اواخر دوره قاجاریه مورد استفاده بوده و اکنون آثاری از آن نظیر تنوبوشه های سفالی ، نقش های آهک بری و کانالهای زیر زمینی قابل مشاهده است.

 چاه دژ


در شمال شرقی حیاط اول و در پشت یک طاق نمای بلند ، چاه آب دژ قرار دارد . گودی این چاه که بیشتر آن با برش صخره به سرچشمه گلستان راه یافته نزدیک به چهل متر است . در گذشته آب مورد نیاز ساکنین دژ از همین چاه تامین می شده و اکنون نیز قابل بهره برداری است .
 

قلعه در نوشته های تاریخی


در نوشته های تاریخی با نامهای گوناگونی مانند :"دژشاپور خواست " یا "سابر خواست " "دز بر " "قلعه خرم آباد " "قلعه دوازده برجی " و قلعه " فلک الافلاک ازآن یاد شده است . «فلک الافلاک » که در لغت به معنی «سپهر سپهران » یا « فلک نهم » می باشد . عنوانی است که در دوره قاجار به این بنا اطلاق گردیده و اکنون به همین نام مشهور است . 

 کاربرد دژ در گذشته

فلک الافلاک لرستان


« خزانه حکومتی »  خاندان بدر در قرن چهارم ، «مقر حکومتی » اتابکان و والیان در دوره صفویه تا قاجار و سرانجام «پادگان نظامی » و «زندان سیاسی » در دوران پهلوی اول و دوم از مهمترین کاربری های دژ در گذشته محسوب می گردد .

 

کاربرد کنونی


این اثر ارزشمند در سال 1349 از ارتش به فرهنگ و هنر سابق واگذار و به شماره 883 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید . در سال 1354 با راه اندازی موزه مردم شناسی و مفرغ های لرستان بنا به موزه تبدیل گردید . در سالیان اخیر با مرمت نمای بیرونی و داخل دژ موزه های باستان شناسی ، مردم شناسی ، آزمایشگاه مرمت اشیاء ، مرکز فروش تولیدات فرهنگی و چایخانه سنتی در این مجموعه فرهنگی – تاریخی راه اندازی و هر ساله پذیرای انبوهی از بازدیدکنندگان داخلی و خارجی می باشد .

از: تاریخ ایران

نویسنده : n - s ; ساعت ۱:۳۳ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/۳/۳۱
    پيام هاي ديگران()   لینک